Trwanie życia w zdrowiu jako wskaźnik przesiewowy w zarządzaniu środowiskiem życia osób starszych
Więcej
Ukryj
1
Wydział Inżynierii Zarządzania, Politechnika Poznańska, Polska
Data nadesłania: 10-05-2026
Data ostatniej rewizji: 12-07-2026
Data akceptacji: 20-07-2026
Data publikacji: 31-08-2026
Autor do korespondencji
Karolina Paradysz
Wydział Inżynierii Zarządzania, Politechnika Poznańska, Os. Kosmonautów, 22/42, 61-642, Poznań, Polska
Organizacja i Zarządzanie 2026;93:119-136
SŁOWA KLUCZOWE
DZIEDZINY
STRESZCZENIE
Starzenie się populacji zwiększa znaczenie zarządzania warunkami funkcjonowania osób starszych. Celem artykułu jest ocena trwania życia w zdrowiu (Healthy Life Years, HLY) jako wskaźnika przesiewowego w analityce polityk publicznych dotyczących mieszkalnictwa, transportu, usług lokalnych, informacji i technologii wspierających. W badaniu przeanalizowano oszacowania HLY publikowane przez Eurostat, wyznaczone metodą Sullivana dla Polski, Czech, Niemiec i Unii Europejskiej, oraz obliczono oczekiwane lata życia z ograniczeniami aktywności (LOA) i ich udział w dalszym trwaniu życia (PLOA). Wartości dla lat 2015 i 2023 zestawiono z uwzględnieniem flag jakości, aby odróżnić porównywalne różnice od przerw w szeregu. W 2023 r. najwyższe PLOA spośród analizowanych państw i grup płci wystąpiło wśród kobiet w Czechach; we wszystkich trzech państwach wartość LOA była również wyższa u kobiet niż u mężczyzn. HLY, LOA i PLOA nie identyfikują konkretnej bariery ani interwencji. Ich wartość zarządcza ujawnia się na czterech etapach: w rozpoznaniu sygnału demograficzno-zdrowotnego, ustaleniu profilu funkcjonalnego, audycie środowiska przyjaznego starzeniu oraz wyborze i monitorowaniu działania. Oryginalny wkład artykułu stanowią ramy translacyjne i macierz decyzyjna, które łączą układ wskaźników z obszarami mieszkalnictwa, transportu, usług lokalnych, informacji i technologii wspierających. Wskaźniki inicjują pogłębioną ocenę i ustalanie priorytetów, lecz nie zastępują danych lokalnych, audytów środowiska ani badań użytkowników.